Bizirik irauteko, indartsua eta argia izan behar duzu
Duela asko, lagun minak ziren Burdin jauna, Beira jauna eta Pikle jauna. Burdin jauna burdinaz egina zegoen, Beira jauna beiraz, eta Pikle jauna pikleez. Pobreak ziren, lanik egin ezin zuten jendea, eta ogro baten gaztelu handiaren ondoan zegoen txabola txiki batean bizi ziren.
Ogroaren sukaldera joaten ziren jatera, eta gero beren txabola txikira itzultzen ziren. Baina egun batean, jaten ari zirela, ogroaren emazteak sukaldean ikusi zituen; haserretu egin zen eta ez zirela hara etorri behar esan zien.
Hurrengo egunean berriro itzuli ziren eta sukaldean jaten hasi ziren, baina berak ikusi zituen, eta oraingoan haserre bizi zegoen. Ihesi joan ziren, baina atzetik jarraitu zien, eta oraingoan Beira jauna harrapatu zuen eta putz egin zion. Beira jauna airera igo eta erori egin zen, zatitan puskatu eta hil egin zen. Bere lagunak triste zeuden, baina ezin zuten ezer egin haren alde.
Hurrengo egunean, Burdin jauna eta Pikle jauna berriro joan ziren eta jaten hasi ziren, baina hark berriro jarraitu zien. Ihesi joan ziren, baina atzetik etorri zitzaien eta oraingoan Pikle jauna harrapatu zuen; putz egin zion, eta hark airera igo eta erori egin zen, gero txartarrean hautsi eta hil egin zen. Burdin jauna oso triste eta haserre zegoen, eta mendekua hartu nahi zuen.
Hurrengo egunean, Burdin jauna ogroaren sukaldera joan zen eta jaten hasi zen. Hark ikusi zuen eta galdetu zion bere lagunek bezala hil nahi zuen. Burdin jaunak esan zuen ezin zuela hil, eta orduan putz egin zion; Burdin jauna airera igo eta erori egin zen, baina ez zen hil, burdinaz egina baitzegoen. Beraz, lehen aldian baino indar handiagoz putz egin zuen, baina hala ere ez zen hil. Berriro saiatu zen, baina oraingoan putz egiten ari zela ahoa urratu zitzaion, eta Burdin jaunak barre egin zuen haren kontura.
Josle batengana joan zen ahoa berriro josteko. Gero, Burdin jaunaren txabola txikira joan eta deadar egin zion: "Atera hona gizon indartsua bazara!". Burdin jauna bere txabola txikitik atera zen, eta hark putz egiten saiatu zen, baina ahoa berriro urratu zitzaion. Burdin jaunak barre egin zuen haren kontura. Oso haserre zegoen, eta josle horrengana joan zen berriro ahoa josteko.
Beraz, ezin zuen hil, baina harrapatzea pentsatu zuen, bere sukaldera etortzen zenean. Hala, hurrengo egunean Burdin jauna sukaldera joan zen, baina ogroaren emazteak harrapatu zuen, zaku sendo batean sartu eta zakua urkamuturreko soka batez lotu zuen, eta bere alaba Memona aukeratu zuen Burdin jaunari begira egoteko.
Ogroaren emazteak Burdin jauna egosi eta familia osoa gonbidatu nahi zuen berau jatera, beraz alabari esan zion kontuz ibili behar zuela zakua ez irekitzeko. Gero etxetik atera zen, bere familia afarira gonbidatzera.
Burdin jaunak entzun zuen hark jan nahi zuela. Zakutik nola aterako zen pentsatzen hasi zen. Txiklea ahots ozenez mastekatzen hasi zen eta esan zuen: "Txikle gorria, mmmmm, txikle berdea, mmmmm, txikle urdina, mmmmm", eta hori askotan errepikatu zuen. Zorionez, ogroaren alabak (Memonak) txikle bat nahi zuen, eta Burdin jaunari txikle puska bat eskatu zion.
Burdin jaunak esan zion ezin ziola txiklerik eman zakua lotuta zegoelako. Zakuan zulo txiki bat egin zezakeela esan zion, baina hark ezin zuela erantzun zion, bere amak zakua ez irekitzeko agindu ziolako. Beraz, Burdin jaunak minutu bat itxaron zuen, eta gero berriz errepikatu zuen: "Txikle gorria!!!, mmmmm, txikle berdea!!!!, mmmmm, txikle urdina!!!!!, mmmmm". Azkenean baietz esan zuen, zulo txiki bat egingo zuela.
Zulo txiki bat egin zuen, eta gero esan zuen: "Eman iezadazu txikle puska bat, mesedez". Baina Burdin jaunak esan zion ezin zuela txiklea atera, zuloa txikiegia zelako. Hark zabaldu egin zuen, eta galdetu zion: "Orain emango didazu txiklea, mesedez?", baina berriz ere erantzun zuen: "Ez, ezin dut, zuloa ez da nahikoa handia!". Zuloa are gehiago zabaldu zuen, baina Burdin jaunak ez zuen onartu zuloa handia izan eta handik atera zitekeen arte.
Ogroaren emaztea bere familiarekin itzuli zenean, janaria mahaian prest ikusi zuten. Ogroaren emazteak esan zuen bere alaba bikaina zela, Burdin jauna egosi zuelako, eta jaten hasi ziren.
Baina jaten amaitu ondoren, ogroaren emaztea hozkailura joan zen, izozkailua ireki zuen eta bere alabaren burua ikusi zuen. "Ez OOOOOOO!?!????" egin zuen oihu eta negarrez hasi zen, baina Burdin jauna barrez hasi zen eta ogroaren etxeko teilatura ihes egin zuen.
Teilatura jarraitu zion, baina Burdin jaunak iseka egin zion eta esan zuen: "Hau Memonaren alkandora da", eta alkandora bota zion. Hura histerikoki negarrez zegoen, eta orduan esan zuen: "Hau Memonaren soinekoa da", eta hura ere bota zion. Gero esan zuen: "Hauek Memonaren galtzontziloak dira", eta horiek ere bota zizkion.
Azkenean Burdin jauna toki urrun batera ihes egin zuen, eta han eseri zen, bere lagunen heriotzen mendekua hartu zuela eta ogroaren emazteak maite zuen guztia galdu zuela jakinda.
Ipuin honen morala hau da:
